Rusia vuri veton të mërkurën ndaj një rezolute të Kombeve të Bashkuara që propozon ndalimin e përdorimit të armëve bërthamore në hapësirë, mes shqetësimeve të inteligjencës amerikane se Moska po përpiqet të zhvillojë një pajisje bërthamore që mund të shkatërrojë satelitët.

Ambasadori rus Vassily Nebenzia e përshkroi draftin e OKB-së si një “spektakël të ndyrë” dhe “mashtrim cinik” të përgatitur nga mbështetësit e rezolutës, Shtetet e Bashkuara dhe Japonia.

Ambasadorja e SHBA Linda Thomas-Greenfield i përsëriti këto pretendime në fjalimin e saj pas votimit të së mërkurës.

“Dhe kështu vetoja e sotme shtron pyetjen: Pse? Nëse luani sipas rregullave, pse nuk do të mbështesni një rezolutë që i përforcon ato,” pyeti ajo.

“Çfarë keni për të fshehur? Është konfuze. Dhe është turp.”

Ambasadori amerikan dënoi gjithashtu abstenimin e Kinës, duke thënë se Pekini kishte “demonstruar se më mirë do të mbronte Rusinë si partnerin e saj të vogël sesa të mbronte regjimin global të mospërhapjes”.

Këshilli votoi kundër amendamenteve të rezolutës së paraqitur nga Rusia dhe Kina.

Thomas-Greenfield tha se votimi i së mërkurës “përfaqëson një mundësi të humbur për të rivendosur besimin e nevojshëm në angazhimet ekzistuese të kontrollit të armëve”.

Një projekt-rezolutë e hartuar nga SHBA dhe Japonia kishte marrë mbështetje mbirajonale nga më shumë se 60 shtete anëtare.

Ai synonte të forconte dhe ruante regjimin global të mospërhapjes, duke përfshirë hapësirën e jashtme, dhe të riafirmonte qëllimin e përbashkët për ruajtjen e hapësirës së jashtme për qëllime paqësore.

Ai gjithashtu u bën thirrje vendeve anëtare të OKB-së që të mos zhvillojnë armë bërthamore ose armë të tjera të shkatërrimit në masë që mund të vendosen në orbitën e Tokës.

Kërcënimi bërthamor

Kërcënimi i mundshëm i armëve bërthamore në hapësirë u rrit nga pushtimi rus i Ukrainës, i cili shkaktoi konfliktin më të madh tokësor në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore dhe solli marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë – dy shtetet më të mëdha të armëve bërthamore në botë – në një nivel të ri të ulët.

Komentet e Shtëpisë së Bardhë për mundësinë e një arme bërthamore hapësinore ruse i kanë rritur këto shqetësime.

Ekspertët thonë se kjo lloj arme mund të ketë potencialin për të zhdukur yjësitë e mëdha të satelitëve të vegjël, siç është Starlink i SpaceX, i cili u përdor me sukses nga Ukraina kundër trupave ruse.

Zyrtari amerikan dhe burime të tjera thanë se kjo me siguri do të ishte “arma e kashtës së fundit” për Rusinë, sepse do të shkaktonte të njëjtin dëm për çdo satelit rus gjithashtu në zonë.

Presidenti rus Vladimir Putin tha në mars se Moska ishte e gatshme të përdorte armë bërthamore nëse ekzistenca e shtetit rus kërcënohej, por “nuk ka pasur kurrë një nevojë të tillë”.

Ai tha gjithashtu se projektet hapësinore, duke përfshirë ngritjen e një termocentrali bërthamor në hapësirë, duhet të jenë prioritet dhe të financohen në mënyrë adekuate.

Vitin e kaluar, Putin vendosi armë bërthamore taktike në aleatin fqinj Bjellorusi dhe ish-presidenti rus dhe nënkryetari i Këshillit të Sigurimit Rus Dmitry Medvedev tha se armët bërthamore strategjike mund të përdoren për të mbrojtur territoret e Ukrainës të aneksuara në Rusi.

edition.cnn.com