Një gazetare i Qendrës për Gazetari Hulumtuese të Serbisë depërtoi në qendrën e thirrjeve të Partisë Progresive Serbe në pushtet dhe zbuloi praktika të dyshimta dhe potencialisht të paligjshme që tregojnë se qendra ishte e angazhuar në blerjen e votave për partinë e Aleksandar Vuçiqit, shkruan gazeta më e madhe kroate, Jutarnji list.

Gazetarja e re dhe studente e gazetarisë në Beograd, Ivana Milosavljeviq arriti të futet në mesin e masës së të rinjve serbë, të cilët për një pagë ditore prej rreth 26 eurove, çdo ditë telefononin qytetarët serbë dhe i pyesnin nëse do të votonin për partinë e Vuçiqit. Punonjësit e qendrës së thirrjeve janë njoftuar se thirrje do të bëhen edhe në ditën e zgjedhjeve parlamentare në Serbi, më 17 dhjetor. Atë ditë, thotë gazetarja, është dashur të punohet më shumë se zakonisht, por është paralajmëruar edhe se dita do të jetë gati 80 euro. Por kishte një kusht të vogël. Para punës, punëtorët duhej të votonin dhe të fotografonin fletën e votimit dhe t’ia dërgonin me mesazh shefit të tyre, transmeton Ballkani.info.

A është blerja e votës? Opozita dhe shumë qytetarë serbë e uruan gazetaren e re për guximin dhe punën e shkëlqyer investigative. Për mazhorancën “duket nga aeroplani” se bëhet fjalë për blerje votash dhe më së paku problematike është ekzistenca e listës së zgjedhësve dhe trajtimi joadekuat i të dhënave private. Ekziston edhe çështja e burimit të parave.

Mënyra se si ka shkuar përfshirja e Ivana Milosavljeviqit në gjithë rrëfimin dhe atmosfera në “punë” janë argumente në favor të biznesit të dyshimtë të partisë në pushtet në Serbi. Historia hetimore u nxit nga një informatë e një personi të njohur me funksionimin e qendrës së thirrjeve. Vendi i punës mund të merrej vetëm me rekomandim, por duket se ka mjaftuar vetëm dërgimi i emrit, mbiemrit dhe numrit të telefonit.

Të nesërmen, siç doli, Milosavljeviq i është shtuar grupit WhatsApp “CALL CENTER 2023” me flamurin serb. Ajo ka publikuar një rrëfim të detajuar në portalin CINS.

Në mes të nëntorit, thotë ajoi, grupi numëronte pak më pak se 350 persona. Korrespondenca mes vetë anëtarëve ishte e përjashtuar në grupin WhatsApp, përveç rasteve kur ata zgjidhnin turnet që do të punonin.

Mesazhi i parë erdhi nga një numër telefoni me emrin M&J Lady Hostese. M&J Lady Hostese është në fakt një agjenci strehuese dhe, siç thuhet në faqen e tyre të internetit, drejtohet nga motrat binjake Milena dhe Jelena Markoviq.

Të dielën gazetarja e CINS zbuloi se çfarë ditë punon dhe cilat janë turnet e saj. Ishte menduar të fillonte tashmë të hënën. Ndërrimi i parë ishte nga ora 10:00 deri në 14:00 dhe i dyti nga ora 15:30 deri në 20:00. Atë mbrëmje, rreth orës 21:30, i ra telefoni. Një zë gruaje nga ana tjetër, nga agjencia e M&J Lady Hostese, e njohu me kushtet e punës. “17 dhjetori është dita e zgjedhjeve, atëherë votohet. A mund të votoni, do të shkoni në votim apo jo?”, e pyeti gruaja.

“Mendoj se ndoshta do ta bëj. Nuk kam menduar veçanërisht për këtë, por nëse jam në Beograd dhe besoj se do të jem, mendoj se do të votojë”, u përgjigj Milosavljeviq, përcjellë Ballkani.info.

“Ne po punësojmë njerëz që do ta votojnë më 17 dhjetor, sepse është çmenduri të na paguajnë aq mëditje dhe të kemi dikë që nuk do të votojë, që nuk është me faqen tonë, me presidentin, është një kusht i vogël për punë dhe të gjitha këto. Dhe atë ditë pagesa do të jetë shumë më e lartë”, vazhdoi gruaja. Dhe kur them më e madhe (pagesa), dua të them vërtet më e madh, sepse do të punoni gjithë ditën. Ju keni ushqim dhe gjithçka atë ditë, nuk keni pse të shqetësoheni për këtë, por duhet të votoni para se të shkoni në punë. Pastaj ju hajde në punë. A me kupton?”, pyeti gruaja.

Më pas, vijoi ajo, duhet të merret fleta e votimit. “Ti ma dërgon vetëm mua. Kështu që askush nuk mund të dijë, askush asgjë. Është fjalë për fjalë bileta juaj për atë ditë, për në punë, kuptoni?”, shpjegoi ajo. Më vonë, gazetarja mori vesh se sa do të paguhej për punën e saj (dhe aktivitetin shtesë) ditën e zgjedhjeve.

Fotografimi i fletës së votimit nuk ishte i vetmi aktivitet që sipas udhëzimeve kryhej në mënyrë sa më të fshehtë.

Rregulli kryesor, tha Milosavljeviq, është që të mos diskutojmë pagat ditore me njëri-tjetrin, që pagesa të shkojë drejtpërdrejt dhe se nuk ka fotografim të hapësirës. Kishte gjithashtu një kod të veçantë veshjeje.

Puna është kryer në adresën e kompanisë Prointer, e cila prej vitesh ishte e lidhur me partinë e Vuçiqit. Krahas titujve, u bënë përpjekje edhe për të futur “në bazën e qytetarëve që vepronin si vota kapilare, disa prej të cilave vinin nga kompanitë publike”.

Votat kapilare sigurohen nga dikush tjetër, zakonisht i punësuar në sektorin publik, detyrë e të cilit është të mbledhë një kuotë votuesish të mundshëm, shkruan CINS. Baza e të dhënave përmbante tashmë të dhëna si JMBG, adresën dhe qendrën e votimit, dhe detyra ishte t’i shtohej një numër telefoni çdo personi në listën kapilare të votave dhe të tregonte nëse ai është anëtar, votues etj. Këta persona thirren më vonë nga qendra e thirrjeve.

Sipas burimit, ajo bazë përfshin të gjithë votuesit, pavarësisht se për kë votojnë. Një gazetare e CINS dëshmoi se kishte parë disa çanta me lista për hyrje në bazën e të dhënave. Disa kishin shenja të qarta të SNS-së. Nuk ka pasur trajnime për trajtimin e të dhënave private të qytetarëve dhe as nuk dihej se nga vinin këto lista.

Më pak se 10 minuta para fillimit të turnit të saj, shkruan Milosavljeviq, i ra zilja e telefonit. Një zë femër nga M&J Lady Hostess i tha asaj se kishte një ndryshim në organizimin e turnit dhe se ajo nuk do të punojë atë ditë. Ajo i premtoi se do ta merrte patjetër rrogën ditore dhe se do ta kontaktonte më vonë.

Pagesat bëheshin në baza javore. “Diku rreth përfundimit të pagesës së javës së kaluar, reporterja ynë mori një tjetër telefonatë nga agjencia M&J Lady”, shkruan CINS.

“E dashur, ke një minutë, ka një kaos në qendrën e thirrjeve”, i thanë. “Shefi tha se nuk do të vendosim njerëz të rinj në punë këtë javë, a e kuptoni?” Ata gjithashtu shtuan se do ta kontaktojnë atë kur të nevojiten persona të rinj për turne të reja dhe sigurisht që do të marrin rrogën ditore për atë ditë. “Ose do t’ju tregoj se ku të vini dhe ta merrni, ose do ta paguaj në llogarinë tuaj.”

Pagesa e tarifave është planifikuar për të hënën në ambientet e CEROB, organizatë joqeveritare që merret me të rinjtë, e cila gjendet në rrugën Ilije Garashanina në qendër të Beogradit.

Milena Markoviq nga M&J Lady Hostese dhe një person nga CEROB kontrollojnë emrat e personave nga lista, sa kanë punuar dhe nëse janë ditore të rregullta apo të veçanta.

Milena Markoviq më pas e pyeti nëse ishte përfshirë në grup që nga 17 dhjetori. Kur gazetarja u përgjigj se nuk kishte, Markoviq e pyeti se nga ishte dhe nëse jetonte në Beograd.

“Unë jam nga Knjazhevci, por jetoj në Beograd. Unë jetoj këtu,” u përgjigj Milosavljeviq. “Top, bravo mbretëreshë”, i tha Milena dhe e pyeti nëse mund të punonte ditën e zgjedhjeve.

“Pra, rroga ditore është nëntë mijë dhe duhet të marrësh fletën e votimit para se të vish në punë, ma dërgo atë fletë, është vetëm një garanci që je e jona, se je besnike, se do të marrësh nëntë mijë dinarë”, tha ajo duke qeshur. /Ballkani.info/