Një hulumtim i përbashkët midis Bellingcat, The Insider, Der Spiegel dhe CNN, , ka zbuluar të dhëna që implikojnë Shërbimin Federal të Sigurisë të Rusisë (FSB) në helmimin e politikanit të opozitës ruse Alexey Navalny.
Për më tepër, helmimi që ndodhi në muajin gusht 2020, duket se ka ndodhur pas viteve të mbikëqyrjes, i cili filloi në vitin 2017 menjëherë pasi Navalny njoftoi për herë të parë qëllimin e tij për të kandiduar për president të Rusisë.
Hulumtimi ka identifikuar tre operativë të FSB-së, të cilët udhëtuan së bashku me Navalnyn në Novosibirsk dhe më pas e ndoqën atë në qytetin e Tomskit ku u helmua përfundimisht. Këta operativë, dy prej të cilëve udhëtuan me identitet tjetër janë Alexey Alexandrov, Ivan Osipov – të dy mjekë – dhe Vladimir Panyaev. Këta të tre u mbështetën dhe mbikëqyren nga të paktën pesë operativë të tjerë të FSB-së, disa prej të cilëve gjithashtu udhëtuan në Omsk, ku Navalny ishte shtruar në spital.
Gjithashtu u zbuluan të dhëna që tregojnë për ekzistencën e një programi klandestin për armët kimike që operohet nga pjesëtarët e Shërbimit Sekret të Rusisë. Ky program drejtohet nën mbulesën e një njësie të FSB-së, zyrtarisht e ngarkuar për kryerjen e hetimeve mjeko-ligjore të akteve terroriste dhe parandalimin e krimit të teknologjisë së lartë. Sidoqoftë, ndërsa kjo e fundit ka disa aktivitete të ligjshme hetimore, një nga rolet e saj kryesore dhe sekrete ka qenë të sigurojë mbulesë për një nën-njësi klandestine që përfshin afërsisht 15 operativë për luftërat kimike dhe biologjike.
Raporti për herë të parë zbulon të dhëna që e lidhin drejtpërdrejt helmimin e Navalnyt në muajin gusht 2020 me FSB-në. Ky hetim është veçanërisht i rëndësishëm për shkak të vakuumit ligjor në të cilin asnjë vend tjetër përveç Rusisë – vendi i implikuar në përpjekjen për vrasje – nuk ka ofruar juridiksionin e tij për një hetim zyrtar të helmimit gati fatal të Navalnyt.

Njësia e Kriminalistikës dhe Helmet në FSB
Sipas hulumtimit, Navalny ishte ndjekur prej vitesh nga një ekip operativësh i FSB-së. Këta pjesëtarë kishin komunikuar me ekspertë të toksinave organofosfate, disa javë para udhëtimit të Navalnyt në Siberi ku e ndoqën atë intensivisht gjatë kësaj kohe, veçanërisht në ditët dhe orët para helmimit të tij në Tomsk. Ky ekip operonte nën maskën e Institutit të Kriminalistikës dhe Helmet në FSB, referuar gjithashtu si NII-2 ose si Njësia Ushtarake 34435.
Bazuar në analizën, duket se ky program mbikëqyret nga koloneli Stanislav Makshakov, një shkencëtar ushtarak, i cili më parë ka punuar në Institutin Shtetëror të Sintezës Organike, i njohur si Njësia Ushtarake 61469. Deri në përfundimin zyrtar të programit të armëve kimike të Rusisë, ky institut ushtarak siguroi kërkime dhe zhvillime për forma të reja të armëve kimike, përfshirë agjentë nervorë të tipit Novichok si pjesë e gjithsej 21 substancave tepër helmuese.
Makshakov i raporton gjeneralit Kirill Vasilyev, drejtor i Institutit të Kriminalistikës dhe Helmet në FSB. Vasilyev është një inxhinier kimik dhe specialist, ndër të tjera, në identifikimin e metabolitëve të substancave në mostrat biomjekësore përmes kromatografisë masive dhe zbulimit masiv spektrometrik (standardi i artë për identifikimin e armëve kimike në mostrat biomjekësore). Pa zbuluar përkatësinë e tij në FSB, ai gjithashtu ka qenë bashkëautor i studimeve për SC Signal, një institutin kërkimor i lidhur me programin për rifillimin e armëve kimike të Rusisë.
Vasilyev është në varësi të gjeneralmajorit Vladimir Bogdanov, ish-shefi i Institutit të Kriminalistikës dhe Helmet dhe aktualisht kreu i njësisë mëmë Qendra Speciale e Teknologjisë së FSB-së.
Bogdanov raporton tek drejtori i FSB-së, Alexander Bortnikov, i cili, nga ana tjetër, raporton te presidenti i Rusisë, Vladimir Putin.






