Kaja Kallas, kryeministrja aktuale e Estonisë, ka fituar mbështetjen e Shteteve të Bashkuara, Francës, Gjermanisë dhe Mbretërisë së Bashkuar për t’u bërë sekretarja e ardhshme e përgjithshme e NATO-s, duke u bërë gruaja e parë dhe e para nga Evropa lindore dhe qendrore që drejton aleancën.
Deri kohët e fundit, favoriti për të pasuar Jens Stoltenberg në postin e sekretarit të përgjithshëm të NATO-s ishte kryeministri holandez në largim, Mark Rutte, por Kallas duket se ka fituar mbi gjermanët dhe amerikanët, të cilët kishin ndryshuar mendim.
Kuptohet se Rutte u skualifikua për shkak të rekordit të mjerueshëm të Holandës në shpenzimet e mbrojtjes.
“Çfarë besueshmërie morale ka ky djalë?” Toomas Hendrik Ilves, një ish-president estonez, tha kohët e fundit, duke iu referuar dështimit të Holandës për të përmbushur angazhimin e saj të NATO-s për të shpenzuar dy për qind të PBB-së për mbrojtjen gjatë 13 viteve të Rutte si kryeministër.
Kallas është shpallur si një pasardhëse e mundshme e Jens Stoltenberg që nga viti 2022, kur mbështetja e saj e fortë për Ukrainën dhe deklaratat analitike për Rusinë e bënë atë të dallohej në mediat ndërkombëtare.
Estonia ka rritur shpenzimet e saj të mbrojtjes në tre për qind të PBB-së për 2024-2027 dhe është një nga donatorët më të mëdhenj për frymë në Ukrainë.
Të ‘hash’ rusët për mëngjes
Megjithatë, jo të gjithë anëtarët e NATO-s e miratuan kritikën e saj të fortë ndaj Rusisë – dhe kjo dukej se e prishi fushatën e saj për një kohë.
Frans Timmermans, një ish-zyrtar i lartë holandez në Komisionin Evropian, mishëroi kundërshtimin e Evropës Perëndimore ndaj një kreu baltik të NATO-s, duke thënë se “ajo [Kallas] është gjithashtu kryeministre e një vendi që kufizohet me Rusinë”.
Një zyrtar i BE-së, duke folur në mënyrë anonime, tha për Kallas: “A po e vendosim vërtet në atë pozicion dikë që pëlqen “të hajë” rusët për mëngjes?”
Por Kallas besohet se ka bindur Shtëpinë e Bardhë dhe kancelarin gjerman, Olaf Scholz, pas vizitave të saj të fundit në Uashington dhe Berlin, se në fund të fundit ajo ishte personi i duhur për këtë punë.
Bindja e presidentit francez Emmanual Macron, i cili mendohej prej kohësh të qëndronte pas Rutte, doli më i vështirë, ndërsa britanikët, aktualisht të preokupuar me çështjet e brendshme, ecën më lehtë.
Koha e fundit për të emëruar një grua
Aleatët më të fuqishëm të NATO-s ranë dakord më pas se pas 75 vjetësh është koha e fundit që aleanca të emërojë gruan e saj të parë në postin më të lartë civil dhe se Kallas, një udhëheqës dinamik dhe elokuent, ishte personi i duhur për këtë detyrë.
Fakti që pak vende të Evropës Lindore dhe Qendrore kanë mbajtur postet kryesore në BE dhe NATO gjithashtu ndihmoi – pasi ngriti pyetjen nëse ka vende të nivelit të parë dhe të dytë në NATO.
Polonia, Hungaria dhe Republika Çeke iu bashkuan NATO-s në vitin 1999 dhe Estonia, Letonia, Lituania, Rumania, Sllovakia, Sllovenia dhe Bullgaria në 2004, por asnjëra prej tyre nuk ka mbajtur një post të lartë në NATO.
Sekretari aktual i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, pritet të japë dorëheqjen në tetor të këtij viti, duke lejuar që Kaja Kallas të marrë drejtimin.
Jo popullore në shtëpi
Kaja Kallas u bë kryeministrja e parë femër e Estonisë në janar 2021. Përpara se të bëhej kryeministre, ajo ishte anëtare e Parlamentit Evropian, ku punoi për strategjinë e tregut të përbashkët dixhital të BE-së, politikën e energjisë dhe konsumatorit, si dhe marrëdhëniet me Ukrainën.
Në kontrast me popullaritetin e saj ndërkombëtar, Kallas shihet më në mënyrë të pafavorshme nga elektorati estonez. Reputacioni i saj ka marrë shumë goditje gjatë kohës së saj si kryeministre – pasi Estonia ka luftuar me një rënie ekonomike, inflacion të lartë dhe rritje të taksave.
Në vitin 2023, Kallas humbi gjithashtu një pjesë të besueshmërisë së saj si një mbështetëse e vendosur e Ukrainës dhe kritike e zëshme e Rusisë kur doli se një kompani transporti pjesërisht në pronësi të bashkëshortit të saj nuk kishte pushuar së bëri biznes me Rusinë.
Sondazhet e mëvonshme treguan se shumica e estonezëve donin që Kallas të jepte dorëheqjen si kryeministër.
VIDEO BONUS:







