"Trumpi Tropikal"

Ish-ushtaraku Bolsonaro fiton balotazhin e presidencialeve në Brazil

Zgjedhjet presidenciale në Brazil, në demokracinë më të madhe të katërt në botë, janë fituar në balotazh nga kandidati i ekstremit të djathtë, Jair Bolsonaro, i cili ka marrë 55.5% të votave kundrejt 44.5% të marra nga rivali i tij Fernaando Haddad, pasardhësi politik i ish-presidentit Injacio Lula da Silva.

Bolsonaro, një ish-ushtarak, është cilësuar gjatë fushatës elektorale si një “kërcënim fashist”, i demokracisë braziliane.

Kandidati presidencial është quajtur ”Trumpi Tropikal” për qasjen e tij luftarake, pikëpamjet përçarëse dhe qëndrimet e tij kundër elitës poltitike.

Një ish-komandant i ushtrisë, Bolsonaro është kritikuar gjithashtu për lëvdatat e tij për diktaturën ushtarake të Brazilit dhe për komentet fyese ndaj homoseksualëve, afrikano-brazilianëve dhe grave.

Mesazhi i Bolsonaros është se Brazili është bërë një shtet jofunksional dhe se një udhëheqje e fortë nga një person jashtë sistemit aktual politik është i nevojshëm për të rivendosur rendin.

Gjatë fushatës, ai shaktoi protesta pas komenteve se gabimi kryesor i diktaturës ushtarake ishte se nuk vrau më shumë njerëz dhe se nëse zgjidhet President, ai do të mbyllte Kongresin Kombëtar të Brazilit.

Diktatura ushtarake në Brazil ka qeverisur vendin nga viti 1964 deri në vitin 1985, kur vendi bëri një tranzicion drejt demokracisë. Gjatë kësaj periudhe ushtria u akuzua për ekzekutimin, torturimin e kundërshtarëve, dhe shtypjen e disidentëve në emër të parandalimit të përhapjes së komunizmit.

Bolsonaro është kritikuar për komentet e tij ofenduese ndaj të tjerëve, duke përfshirë një anëtare të Kongresit Kombëtar për të cilën ai tha se ishte mjaft e bukur për t’u përdhunuar.

Zemërimi i publikut në Brazil është rritur, pasi ekonomia më e madhe në Amerikën Latine ka ngecur në recesion që nga viti 2014, ndërkohë që struktura politike e vendit është tronditur nga një skandal i korrupsionit të nivelit të lartë, rritja e krimit dhe vrasjeve. Rasti më i njohur i korrupsionit është ai i ish Presidentit Lula da Silva, i cili ndodhet në burg nën akuzat për marrje ryshfeti nga firma shtetërore e naftës, Petrobras.

Mesazhi i Bolsonaro kundër kurropsionit dhe shtetit jo-funksional ka gjetur mbështetje në mesin e shumë brazilianëve.

Shumë njerëz të biznesit mbështesin qëndrimet e Bolsonaro mbi ekonominë dhe tregun e lirë, që do të stimulonin rritjen ekonomike përmes privatizimit të ndërmarrjeve shtetërore, reduktimit të rregullave dhe lehtësimit të hyrjes së investitorëve të huaj në tregun brazilian.

Në shtator, ai sulmua me thikë në një tubim fushate nga një polic, për të cilin autoritetet thanë se kishte probleme mendore. Pas këtij incidenti, Bolsonaro kaloi në epërsi në sondazhet zgjedhore.

Sipas sondazheve të fundit Bolsonaro dhe partia e tij e vogël Social Liberale ka mbështetjen e 57 për qind të votuesve, ndërsa Fernando Haddad, udhëheqësi i Partisë së Punës (PT), që ka qeverisur Brazilin nga viti 2003 deri në fillim të 2016-ës, mbështetet nga 43 për qind e votuesve brazilianë.