Serbia ka rënë dakord me gjigantin ushtarak izraelit Elbit Systems për të prodhuar dronë në territorin e saj, njoftoi të martën Rrjeti i Kërkimeve Ballkanike (BIRN) në bashkëpunim me gazetën izraelite Haaretz, duke deklaruar se është një kompani që është kritikuar prej vitesh për rolin e saj në operacionet ushtarake izraelite në Gaza dhe Bregun Perëndimor, transmeton Ballkani.info.
Sipas artikullit të botuar sot në faqen e internetit të BIRN, Elbit Systems do të ketë 51 përqind pronësi në fabrikën e dronëve, dhe 49 përqind do të jenë pjesë e kompanisë Yugoimport SDPR, një kompani shtetërore serbe për tregtinë e armëve, pajisjeve mbrojtëse dhe transferimin e teknologjisë, që lidhet me industrinë ushtarake vendase.
Hapja e fabrikës u njoftua në fillim të marsit nga presidenti serb, Aleksandar Vuçiq.
“Së shpejti do të hapim fabrikën e parë të dronëve seriozë, këtu në vendin tonë, shumë seriozë, prodhimi më serioz botëror”, tha ai më 7 mars, duke deklaruar se partneri i huaj është nga Izraeli, dhe se prodhimi mund të fillojë që në prill, por nuk e zbuloi emrin e kompanisë.
Sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI), i cili monitoron tregtinë globale të armëve, Elbit Systems është prodhuesi kryesor izraelit i armëve dhe pajisjeve ushtarake. Duke cituar një raport nga The Jerusalem Post në mars, BIRN raporton se Elbit Systems është tani kompania më e madhe izraelite sipas vlerës së tregut në Bursën e Tel Avivit.
Duke cituar raportin e Raportueses Speciale të OKB-së, Francesca Albanese, “Nga Ekonomia e Pushtimit në Ekonominë e Gjenocidit”, Elbit Systems është renditur midis kompanive që “kontribuojnë në zhvillimin e mjeteve për mbikëqyrje, kontroll të turmave, luftë urbane, njohje të fytyrës dhe vrasje të synuara – mjete që po testohen në praktikë tek palestinezët”.
Bashkëpunim i zhvilluar
Izraeli dhe Serbia tashmë kanë zhvilluar bashkëpunim në fushën e armëve. Që nga fillimi i vitit 2023, eksportet e armëve dhe municioneve nga Serbia në Izrael janë rritur në mënyrë dramatike dhe kanë vazhduar edhe pasi autoritetet ndaluan plotësisht eksportet e armëve më 23 qershor 2025, raportoi më parë media e Beogradit.
Vlera e eksporteve serbe të municioneve dhe armëve në Izrael është rritur 42-fish që nga viti 2023, duke arritur në 114 milionë euro në fund të vitit të kaluar, pavarësisht thirrjeve të shumta nga ekspertët e Kombeve të Bashkuara për të ndaluar shitjen e pajisjeve ushtarake në Izrael për shkak të hakmarrjes së forcave izraelite kundër palestinezëve në Rripin e Gazës.
Shumica e këtyre eksporteve u kryen përmes SDPR, raporton BIRN.
Kompania shtetërore serbe nuk iu përgjigj pyetjeve në lidhje me fabrikën e ardhshme të dronëve të dërguara te SDPR dhe kompania izraelite, dhe Elbit Systems u përgjigj shkurt “Pa koment”.
Sipas dokumenteve të parë nga BIRN, të cilat u konfirmuan nga dy burime të pavarura pranë industrisë ushtarake, plani është të prodhohen dy lloje dronësh – një model me rreze të shkurtër veprimi dhe kapacitet të lartë me krahë rrotullues, dhe një model më të përparuar dhe më të shpejtë me rreze të gjatë veprimi që mund të fluturojë në lartësi që kalojnë gjashtë kilometra.
Një burim i njohur me marrëveshjen thotë se droni me rreze të gjatë veprimi është “më i përparuar” se Pegasus, një dron zbulimi luftarak që Serbia tashmë e prodhon.
“Ka një lartësi më të lartë fluturimi dhe autonomi më të madhe operacionale. I gjithë qëllimi i gjithë historisë është transferimi i teknologjisë, sepse edhe inxhinierët tanë do të punojnë në të, dhe ky dron është në fakt lavdia kurorëzuese e të gjithë projektit”, thotë burimi i cituar nga autorët e tekstit.
Sipas një burimi të BIRN, ekspertë nga “Utva” e Pançevës, një fabrikë avionësh të lehtë sportivë dhe avionësh stërvitorë në pronësi të SDPR, do të përfshihen gjithashtu në procesin e prodhimit. /Ballkani.info/







