Shërbimet ukrainase të sigurisë (SBU) kanë kryer një nga operacionet më ambicioze dhe shkatërruese të luftës deri më tani, duke shkatërruar më shumë se 40 avionë ushtarakë rusë, përfshirë bombarduesit strategjikë, duke përdorur drone.

Sipas Kyiv Independent, ishte një ditë që disa burime pro-ruse e kanë quajtur “më të errëta në historinë e aviacionit rus” ose “Perl Harbor rus”, duke aluduar në sulmin e befasishëm të Japonisë ndaj Marinës amerikane në 1941, transmeton Ballkani.info.

Operacioni i koduar “Rrjeti i merimangës”, ishte planifikuar për një vit e gjysmë dhe u krye në orët e para të ditës së sotme. Të ashtuquajturit dron FPV, të fshehur brenda kabinave të lëvizshme prej druri në kamionë, u kontrabanduan thellë në Rusi. Në momentin vendimtar, çatitë e kabinës u hapën me telekomandë dhe dronët fluturuan drejt objektivave të tyre – bazave ajrore ushtarake mijëra kilometra larg frontit.

Rusët konfirmojnë sulmet

Sipas burimeve të SBU, bazat e Belaya në rajonin Irkutsk, Olenya në Murmansk, Diaghilev në rajonin Ryazan dhe Ivanovo në të njëjtin rajon u goditën. Guvernatori i Irkutsk, Igor Kobzev më vonë konfirmoi sulmin me dron në një njësi ushtarake në fshatin Sredny, duke thënë se dronët u lëshuan nga një kamion. Sulmi në rajonin e Murmanskut u konfirmua edhe nga guvernatori i atij rajoni, Andrey Chibis.

A fire at Belaya airfield in Irkutsk region of Russia is also reported.

The airfield also hosts strategic Russian bomber aircraft. pic.twitter.com/dHNGYJ8gzj

— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) June 1, 2025

Sipas Kyiv Independent, në mesin e avionëve të goditur ishin A-50 – avionë të rrallë dhe të shtrenjtë për paralajmërimin dhe drejtimin e hershëm të avionëve luftarakë rusë – dhe bombardues strategjikë jashtëzakonisht të rëndësishëm Tu-95, Tu-22M3 dhe Tu-160.

Pamjet tregojnë bombarduesit në flakë

Sipas informacioneve të disponueshme, Rusia ka më pak se dhjetë avionë A-50, secili me vlerë rreth 320 milionë euro. Këto avionë janë thelbësorë për zbulimin e mbrojtjes ajrore të Ukrainës dhe drejtimin e sulmeve raketore ruse. Pamjet nga skena e sulmit tregojnë rreshta të bombarduesve rusë në zjarr, por dëmi total ende nuk është konfirmuar zyrtarisht.

Holy shit, Ukraine is right now carrying out an unprecedentedly large operation to destroy multiple Russian strategic bombers at air bases across Russia.

Over 40 Russian aircraft have been reportedly targeted within a short period.

This is unprecedented. pic.twitter.com/mnL7XhGj4Q

— Illia Ponomarenko 🇺🇦 (@IAPonomarenko) June 1, 2025

Me një shënim të veçantë është baza Belaya, e cila është më shumë se 4000 kilometra nga Ukraina, e cila është shumë përtej rrezes së dronëve më të njohur ukrainas. Ukraina njoftoi në mars se kishte zhvilluar një dron me rreze veprimi deri në 3000 kilometra, por nuk publikoi detaje rreth karakteristikave të tij. Nëse konfirmohet se është përdorur në këtë sulm, ai do të përfaqësonte një hap të rëndësishëm përpara në teknologjinë e dronëve.

Çfarë lloj avionësh u sulmuan?

Tu-95, Tu-22 dhe Tu-160 përdoren rregullisht për të lëshuar raketa në qytetet e Ukrainës. Tu-95, më i vjetri prej tyre, ishte projektuar në Bashkimin Sovjetik për të mbajtur bomba bërthamore, por sot ai lëshon raketa lundrimi si Kh-101 dhe Kh-555, shkruan Ballkani.info.

Russian Telegram channels report a fire by the Russian airfield in Olenya (from which Russian strategic aviation takes off for strikes on Ukraine.

Locals reported hearing explosions prior to the fire. pic.twitter.com/mMM3hIZSXx

— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) June 1, 2025

Tu-22 lëshon raketa supersonike Kh-22 që Ukraina mund t’i rrëzojë vetëm me sistemet Patriot ose SAMP-T. Tu-160, bombarduesi më i madh operacional në botë, mban deri në 12 raketa Kh-55 ose 24 Kh-15.

Për shkak të çmimit të madh të avionëve rusë – në disa raste deri në 300 milionë euro për avion – analistët thonë se operacioni është jashtëzakonisht fitimprurës: dronët FPV kushtojnë vetëm disa qindra euro.

Një sulm historik në prag të negociatave

Në të njëjtën ditë kur filloi operacioni SBU, Ukraina dërgoi një delegacion në Stamboll për një raund të ri bisedimesh për paqen me Rusinë. Qëllimi është të bihet dakord për një armëpushim 30-ditor dhe të vendoset një kornizë për paqe të qëndrueshme. Nesër duhet të nisin negociatat.

Në të njëjtën kohë, Rusia nisi valën e saj të sulmeve: 472 dronë fluturuan mbi kufi dhe goditën objektivat në të gjithë Ukrainën, sulmi më i madh me dron rus që nga fillimi i pushtimit të gjithanshëm në shkurt 2022.

Sipas Kyiv Independent, Operacioni Spider’s Web mbikëqyrej personalisht nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dhe shefi i SBU, Vasyl Malyuk. Burimi shtoi se të gjithë të përfshirë në operacion “kanë qenë në Ukrainë për një kohë të gjatë” dhe se çdo arrestim në Rusi do të ishte “vetëm një shfaqje e vënë në skenë për një audiencë vendase”. /Ballkani.info/