Përpara vdekjes së papritur të Ebrahim Raisit në një aksident me helikopter, presidenti iranian u konsiderua si një kandidat për një mandat të dytë – me zgjedhjet që do të mbaheshin pranverën e ardhshme.

Çdo president që nga viti 1981 ka shërbyer maksimalisht dy mandate dhe zgjedhjet e fundit të përgjithshme tre vjet më parë u orkestruan me kujdes për të siguruar që Raisi, një mbrojtës i Udhëheqësit Suprem, Ayatollah Ali Khamenei, të kishte një rrugë të qartë drejt fitores.

Por me Republikën Islamike tashmë të detyruar për të mbajtur zgjedhje urgjente brenda 50 ditëve, vdekja e Raisit mund ta shtyjë rivalitetin e tensionuar politik të Iranit mes besnikëve të sistemit teokratik në një nivel të ri.

“Ata të vijës së ashpër ndoshta do të kërkojnë një kandidat të aftë për të balancuar fraksionin e tyre pas tensioneve të fundit politike”, tha Mohammad-Ali Abtahi, ish-zëvendëspresidenti reformist i Iranit.

“Nuk parashikohen kriza të rëndësishme deri në zgjedhjet presidenciale, të cilat pritet të ndjekin një format të ngjashëm me ato të mëparshme”.

Kandidatët e mundshëm ka të ngjarë të përfshijnë Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetarin e vijës së ashpër të parlamentit, i cili konsiderohet i afërt me elitën e Gardës Revolucionare.

Gjatë tre fushatave të pasuksesshme presidenciale, ai ka kërkuar ta portretizojë veten si një politikan praktik që i arrin gjërat, duke përmendur përvojat e tij si ish-shefi i policisë dhe kryetar bashkie i Teheranit.

Një tjetër mund të jetë Ali Larijani, i linjës së ashpër nga një familje e njohur klerikale dhe një ish-negociator bërthamor.

Megjithatë, ai u pengua të kandidonte në vitin 2021 si pjesë e asaj që shihej si përpjekjet e udhëheqjes për të pastruar fushën për Raisin.

Nënkryetari i parë, Mohammad Mokhber, do të drejtojë degën ekzekutive gjatë periudhës së përkohshme përpara zgjedhjeve.

Një linjë e ashpër e afërt me Khamenei, pasi drejtoi çështjet e biznesit të zyrës së liderit suprem, ai është një tjetër kandidat i mundshëm.

Kur Raisi u zgjodh në vitin 2021, fitorja e tij përfaqësonte konsolidimin e kontrollit të regjimit mbi të gjitha krahët e shtetit dhe margjinalizimin e të moderuarve dhe reformistëve.

Zgjedhjet u dëmtuan nga pjesëmarrja më e ulët në një votim presidencial që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979, pasi më shumë se gjysma e votuesve të mundshëm të vendit qëndruan larg.

Kjo duke besuar se rezultati ishte një përfundim i parakohshëm dhe duke shprehur zhgënjimin e tyre me udhëheqësit.

Garda Revolucionare, dominimi i së cilës mbi çështjet shtetërore u rrit pasi Raisi mori presidencën, do të ndikojë në debatin politik brenda kampit të vijës së ashpër.

Disa analistë iranianë besojnë se presidenti i ardhshëm do të jetë gjithashtu pranë forcës elitare që mbikëqyr interesat e mëdha të biznesit, përveç të qenit forca më e fuqishme e sigurisë e shtetit dhe besnike ndaj liderit suprem.

Por në muajt e fundit, lufta e brendshme politike në kampin e vijës së ashpër ka dalë në sipërfaqe me figura më radikale që bëjnë thirrje për politika më të rrepta, si kufizime më të mëdha në lirinë e shprehjes dhe madje edhe zbatim më të rreptë të kodeve të detyrueshme  të veshjes së grave.

Disa analistë iranianë besonin se Raisi, një klerik i linjës së ashpër dhe ish-shefi i drejtësisë, e kishte zbutur qëndrimin e tij për çështjet sociale, që kur u bë president.

Kjo në një përpjekje për të forcuar popullaritetin e tij, pasi ai u shpall si pasardhës i mundshëm i Khameneit.

Të tjerë, megjithatë, besonin se Raisi në heshtje ishte krah elementëve më të linjës së ashpër, si dhe një brezi në zhvillim ideologësh që kanë sfiduar konservatorët e vjetër të shkollës.

Këta të ashtuquajtur super-revolucionarë dolën në pah në zgjedhjet e këtij viti për Parlamentin dhe Asamblenë e Ekspertëve, organi që do të zgjedhë liderin e ardhshëm suprem.