Vetëm një javë pas shënimit të përvjetorit të fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, mediat pranë Kremlinit raportojnë se Serbia dyshohet se po i shet armë ushtrisë ukrainase.

Portali rus Mash ka publikuar së fundmi një tekst pa cituar burimin, dokumente të paverifikuara dhe një video, në bazë të së cilës pretendohet se industria e dedikuar Krushik i ka shitur Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës 3500 predha artilerie.

Sipas dokumenteve të publikuara, autenticiteti i të cilave ende nuk është përcaktuar, në transaksion ka marrë pjesë nga një kompani kanadeze, sllovake, amerikane dhe turke.

Ministria e Mbrojtjes e Serbisë dhe industria Krushik e mohuan këtë informacion, ndërsa Rusia shprehu “shqetësimin e saj më të thellë” dhe kërkoi një sqarim zyrtar nga Beogradi për këtë informacion, transmeton Ballkani.info.

Kjo nuk është hera e parë që akuzat për shitjen e armëve nga Serbia në Ukrainë shfaqen në domenin publik.

Në gjashtë vitet e fundit, është spekuluar se predha mortajash të prodhuara në Krushik dhe pushkë automatike nga fabrika e armëve Zastava në Kragujevc janë shfaqur në fushën e betejës në Ukrainë.

BBC i drejtoi pyetje Ministrisë së Tregtisë së Serbisë, e cila është përgjegjëse për lëshimin e licencave të eksportit të armëve, Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës, doganave të Ukrainës dhe kompanive të përmendura në dokumentet e publikuara, por ata nuk morëm përgjigje deri në publikimin e tekstit.

Predha serbe fluturojnë mbi qytetarët rusë

“Pjesë e realitetit të pakëndshëm – predha nga Serbia po fluturojnë drejt qytetarëve rusë nga drejtimi i Ukrainës”, shkruan Mash.

Sipas dokumenteve të pakonfirmuara që kanë publikuar, granatat janë porositur nga Krushiku nga kompania kanadeze JNJ Export Import, e cila i ka transportuar nga Serbia në një magazinë në Bratislavë.

Dyshohet se armët i janë dorëzuar prej andej, nëpërmjet Turqisë, në Ukrainë, një kompanie amerikane që operon në tregun ukrainas.

Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës u rendit si përdoruesi përfundimtar i armës.

Mash publikoi gjithashtu një video në të cilën pamjet, të cilat dyshohet se janë marrë në një magazinë armësh në Sllovaki, alternohen me dokumente që supozohet se dëshmojnë për blerjen dhe shitjen e armëve.

Bazuar në analizën e videos nga magazina e pretenduar në Bratislavë, BBC në serbisht ka gjetur se punëtorët në video janë të veshur me uniforma me logon e kompanisë turke “S Sistem Logistics Services Co”.

Uniformat me logon, si dhe logon në kamionë, mund të shihen në videon e korporatës së kësaj kompanie, të publikuar në YouTube dhe faqen e saj.

Ajo ka magazina dhe objekte të tjera në disa lokacione në Turqi, duke përfshirë aeroportin në Stamboll.

Sipas informacioneve të disponueshme në faqen e internetit të kësaj kompanie, ajo nuk ka një depo në Sllovaki.

Në faqen “S Sistem Logistics” thuhet se ofron shërbime magazinimi të llojeve të ndryshme të mallrave, si dhe transport brenda dhe jashtë vendit.

Në faqen zyrtare, shkruhet se është kompania e parë për shërbime logjistike të integruara në Turqi dhe “një pioniere e inovacionit në këtë sektor, me magazinat e para private që u shërbejnë kompanive ajrore”.

Në mesin e dokumenteve të publikuara në video është një dokument i supozuar nga Ministria e Tregtisë së Serbisë – licencë për eksportin e armëve të lëshuara për kompaninë serbe SOFAG doo në pronësi të vajzës së Slobodan Teshiqit – një tregtar armësh nga Serbia i cili ishte sanksionuar nga Britania e Madhe në fund të vitit të kaluar.

Ministri i Mbrojtjes i Serbisë, Millosh Vuçeviq, ka mohuar akuzat se Serbia eksporton armë te ndonjë nga palët ndërluftuese, si dhe ka rrethuar veprimet e shtetit nga biznesi i kompanive private.

“Nëse kompanitë private blejnë në tregjet e treta dhe u shesin kompanive në vende të tjera nuk është çështje për Serbinë – është tregti ndërkombëtare. Për ne mund të jetë inteligjencë interesante në kuptimin e informacionit, dhe jo një kërkesë apo rregullore ligjore”, tha ai më 27 shkurt.

Spekulimet për shitjen e armëve shkaktuan “shqetësimin më të thellë” në Kremlin, tha më 2 mars zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Rusisë, Maria Zakharova.

“Kjo është një çështje shumë serioze sa i përket marrëdhënieve serbo-ruse, duhet të shikohen faktet”, vlerësoi Zaharova.

Ajo shtoi se Rusia tashmë ka kontaktuar me Ministrinë e Punëve të Jashtme të Serbisë duke kërkuar shpjegime.

Çfarë thonë ata nga Krushik?

Informacioni i publikuar në mediat ruse nuk është i vërtetë, thuhet në njoftimin e industrisë së përkushtuar nga Valjevë.

“Theksojmë se i gjithë rasti mediatik bazohet në përdorimin e informacioneve jo të plota dhe pa lidhje, të cilat përpiqen t’i vendosin në kontekst negativ në mënyrë jashtëzakonisht dashakeqe”, thuhet në njoftim.

Krushik gjithashtu shton se ka mospërputhje në dokumentet e publikuara – në sekuencën e pretenduar ligjore të shitjes së armëve, përmenden dy lloje të ndryshme të predhave artilerie – M-21 “GRAD” dhe GRAD-200.

Ata tregojnë gjithashtu se raketat që prodhojnë nuk mbajnë emërtimin M-21 “GRAD”, por vetëm GRAD-200.

“Asnjë nga raketat tona, as minat, që nga fillimi i konfliktit në Ukrainë, nuk është kontraktuar pa qenë përdoruesi përfundimtar një nga vendet pjesëmarrëse në konflikt”, tha Krushik.

Kush i publikoi akuzat për shitjen e armëve?

Pretendimet se Serbia i ka shitur Ukrainës raketat Grad të prodhuara në Krushik, janë publikuar nga Russian Mash më 27 shkurt.

Pronari i portalit Mash është kompania News Media, në pronësi të shumicës së Aram Gabreljanov – një redaktor i afërt me Kremlinin.

Ai është një nga zërat që lavdërojnë pushtimin e Ukrainës në publikun rus.

Gjatë viteve të mëparshme ka marrë pjesë dhe ka menaxhuar media të ndryshme, puna e të cilave financohej nga buxheti i shtetit të Rusisë.

Në nëntor 2022, së bashku me dy gazetarë të tjerë, ai mori një grant nga Presidenti i Rusisë prej 450,000 eurosh për të filluar projekte të reja mediatike në rajonet separatiste të Ukrainës, Republikën e vetëshpallur Popullore të Donetskut (DNR) dhe Republikën Popullore të Luhanskut (LNR). .

Pak ditë para fillimit të pushtimit më 24 shkurt 2022, Putin shpalli pavarësinë e këtyre rajoneve dhe pas referendumeve të panjohura, këto dy rajone të Ukrainës, së bashku me rajonet Zaporozhye dhe Kherson, u aneksuan nga Rusia në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare.

Më parë, në vitin 2014, Rusia aneksoi edhe gadishullin e Krimesë në jug të Ukrainës.

Nga Azia në Afrikë – ku u gjetën armë nga Serbia?

Në fillim të shkurtit 2021, ushtria e Mianmarit, një vend në Azinë Juglindore, organizoi një grusht shteti dhe përmbysi qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike.

Disa ditë pas grushtit të shtetit, armët nga Serbia iu dorëzuan ushtrisë së Mianmarit dhe Qeveria e Serbisë miratoi transferimin e armëve dhe municioneve autoriteteve të Mianmarit në mars, prill dhe qershor 2021, sipas raportit të Kombeve të Bashkuara, i cili u botua në shkurt 2022.

Në vitin 2018, Amnesty International i kërkoi Serbisë të ndalonte eksportin e armëve në shtetin afrikan të Kamerunit, pasi u publikua një video e ekzekutimit të dy grave dhe dy fëmijëve, për të cilën ata pretendonin se ishte kryer me pushkë të prodhuara në Serbi.

Ushtria e Kamerunit ekzekutoi gra dhe fëmijë për të cilat dyshohej se ishin anëtarë të organizatës Boko Haram, tha në atë kohë Amnesty International.

Rasim Ljajiq, ish-ministri i Tregtisë, i tha BBC-së në serbisht në vitin 2018 se Serbia nuk do të heqë dorë nga eksportet sepse “nuk mund të dijë se si do të përdoren armët që shiten”. /Ballkani.info/