Ngushtica e Hormuzit është një ngushticë midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit që siguron kalimin e vetëm detar nga Gjiri Persik në oqeanin e hapur dhe është njëri nga kalimet më të rëndësishme strategjike në botë.

Ngushtica shërben si një rrugë kryesore eksporti për prodhuesit e Gjirit Persik si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Iraku dhe Kuvajti, transmeton Ballkani.info.

Ngushtica 33 kilometra e gjerë është e vetmja rrugë drejt oqeanit të hapur për mbi një të gjashtën e prodhimit global të naftës dhe një të tretën e gazit natyror të lëngshëm në botë.

Rëndësia e saj mund të përshkruhet me faktin se kjo ngushticë lejon kalimin e rreth 20 për qind të konsumit ditor të naftës në botë, ose thënë ndryshe, 20 milionë fuçi.

Në gjysmën e parë të vitit 2023, flukset totale të naftës përmes Ngushticës së Hormuzit mbetën relativisht të pandryshuara në krahasim me vitin 2022, kur 21 milionë fuçi naftë kalonin çdo ditë përmes ngushticës, pasi rritja e flukseve të produkteve të naftës kompensoi pjesërisht rënien e naftës së papërpunuar dhe kondensatës.

Duke udhëtuar nga deti, ngushtica është mjeti i vetëm për të transportuar mallra ose njerëz në pjesën tjetër të botës. Për këtë arsye, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabia Saudite kanë propozuar ndërtimin e më shumë tubacioneve të naftës për të shmangur rrugën problematike ujore dhe për të reduktuar varësinë nga Irani.

Ngushtica ka qenë në qendër të tensioneve rajonale për dekada dhe me shpërthimin e luftës Iran-Izrael, ajo është kthyer sërish në qendër të vëmendjes globale. Sidomos pasi Shtetet e Bashkuara sulmuan tre objekte kryesore bërthamore në Iran.

Edhe pse Irani ka kërcënuar prej kohësh të mbyllë ngushticën e Hormuzit, vendimi përfundimtar duhet të merret nga Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit, pasi parlamenti miratoi një propozim për mbylljen e saj për anijet amerikane, britanike, gjermane dhe franceze, përcjellë Ballkani.info.

Aktualisht, sipas raportimeve të mediave, rreth 50 cisterna të mëdha nafte po përpiqen të dalin nga ngushtica e Hormuzit. Kërcënimi i ri i Iranit për të mbyllur ngushticën ka rritur shqetësimet se sa katastrofik mund të jetë një konflikt në Gjirin Persik për tregtinë globale të naftës dhe për të gjithë ekonominë botërore.

Çdo bllokadë do të rriste çmimet e naftës dhe do të shkaktonte në mënyrë të pashmangshme inflacion.

Një mbyllje e mundshme e ngushticës nuk do të ishte vetëm një përgjigje taktike, por një lëvizje strategjike me të cilën Teherani mund të përpiqet të armatizojë flukset globale të energjisë, si një mjet parandalimi ose hakmarrjeje për veprimet ushtarake kundër Iranit.

Vetë shpallja e një mundësie të tillë tregon ndikimin e saj. Tregjet gjithashtu reagojnë ndaj kërcënimeve dhe vetë mbyllja, qoftë edhe përkohësisht, do të çonte në panik të madh. Vendet që varen nga nafta e Gjirit, si Kina, Japonia, India dhe vendet evropiane, do të preken drejtpërdrejt. Në të njëjtën kohë, do të vinte në provë edhe gatishmërinë e forcave detare perëndimore, veçanërisht të marinës amerikane, prania e së cilës në rajon synon pikërisht garantimin e lirisë së lundrimit.

Kur tensionet gjeopolitike u rritën javën e kaluar pas hakmarrjes së Iranit kundër Izraelit, çmimi i naftës së papërpunuar Brent u rrit nga 69 dollarë në 74 dollarë për fuçi në një ditë të vetme, edhe pse asnjë anije nuk u bllokua.

Grykat e ngushta janë kanale të ngushta përgjatë rrugëve të transportit global të përdorur gjerësisht, të cilat janë vendimtare për sigurinë globale të energjisë. Pamundësia e naftës për të kaluar tranzit përmes një pengese të madhe, qoftë edhe përkohësisht, mund të krijojë vonesa të konsiderueshme të furnizimit dhe të rrisë kostot e transportit, duke rritur çmimet globale të energjisë. Përderisa shumica e pengesave mund të anashkalohen duke përdorur rrugë alternative, të cilat shpesh rrisin ndjeshëm kohën e tranzitit, disa fyte të ngushta nuk kanë alternativë praktike.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit do ta shtynte në mënyrë të pashmangshme çmimin e një fuçi nafte mbi 100 dollarë, që do të nënkuptonte një rritje çmimi prej rreth 25 dollarësh me një kërcim, diçka që ekonomia globale nuk është mësuar. /Ballkani.info/