NATO është në prag të një marrëveshjeje që mund të shënojë hapin më të madh në pozicionimin e mbrojtjes të aleancës që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Ministrat e mbrojtjes të anëtarëve të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut kanë rënë dakord për një plan që parashikon që alokimet e mbrojtjes do të rriten deri në 5 për qind të PBB-së deri në vitin 2032, transmeton Ballkani.info.

Përveç kësaj, evropianët duhet të pesëfishojnë aftësitë e tyre të mbrojtjes kundërajrore. Kroacia, siç tha ministri Ivan Anushiq, është e gatshme të luajë një rol udhëheqës në këtë – të paktën kur bëhet fjalë për dronët luftarakë.

Detyra kryesore për Evropën – një investim i pesëfishtë në mbrojtjen kundërajrore

Në një takim të ministrave të mbrojtjes në Bruksel, u miratuan lista sekrete të qëllimeve të aftësisë ushtarake që secili vend duhet të arrijë si pjesë e planeve të mbrojtjes të aleancës, raporton Bloomberg. Ndër qëllimet më të rëndësishme është rritja e pesëfishtë e investimeve në sistemet e mbrojtjes ajrore në tokën evropiane.

Është një synim i përbashkët që nuk do të shpërndahet në mënyrë të barabartë, por që ilustron shkallën e transformimit që pritet nga anëtarët evropianë.

Sa do të shpenzohen për çfarë?

Në të njëjtën kohë, u ra dakord për një formulë tentative për qëllimin e ri të investimeve: 3.5 përqind e PBB-së për shpenzime thjesht ushtarake dhe një shtesë 1.5 përqind për kostot e lidhura me mbrojtjen, duke përfshirë sigurinë kibernetike, logjistikën, infrastrukturën dhe gatishmërinë civile. Ajo formulë ende do të negociohet, por korniza është vendosur dhe të gjithë anëtarët duhet të përshtaten në të deri në vitin 2032.

“Ne nuk po e bëjmë këtë për shkak të një personi,” tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte, duke reaguar ndaj komenteve se aleanca po përpiqej të qetësonte Presidentin e SHBA Donald Trump. “Ne e bëjmë këtë për të mbrojtur miliona njerëz.”

“Këto qëllime përshkruajnë saktësisht se në cilat aftësi duhet të investojnë aleatët në vitet e ardhshme. Mbrojtja ajrore, avionët luftarakë, tanket, dronët, personeli, logjistika dhe shumë më tepër. E gjithë kjo nevojitet për ta bërë parandalimin dhe mbrojtjen tonë të fortë për të garantuar sigurinë për një miliard njerëzit tanë”, tha Rutte në konferencën e fundit për shtyp, transmeton Ballkani.info.

Presioni i Trump dhe britanikët skeptikë

Rutte njoftoi se marrëveshja është “shumë afër” dhe shprehu besimin se do të zyrtarizohet në samitin e Hagës më 24 dhe 25 qershor. Atje liderët do të kenë vetëm një takim pune, kushtuar ekskluzivisht atij pragu të ri investimi.

Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të luajnë një rol kyç. Trump, i cili insiston në rritjen e kontributit evropian në NATO, ka thënë tashmë më herët se ai kërkon një minimum prej 5 për qind të PBB-së. Ministri amerikan i Mbrojtjes Pete Hegseth tha se “çdo shpatull duhet të shtypet kundër parmendës”, duke vënë në dukje se konsultimet janë ende në vazhdim, veçanërisht me Londrën.

Britania e Madhe, e udhëhequr nga kryeministri Keir Starmer, nuk dëshiron ende të angazhohet fort ndaj planit të ri. Në vend të kësaj, zyrtarët britanikë thonë se përparësi duhet t’u jepet vendeve që ende nuk po përmbushin objektivin prej 2 për qind.

Mburoja kundërajrore evropiane dhe roli i Gjermanisë

Një nga pikat strategjike më të shtrenjta, por edhe më të rëndësisheme në strategjinë e re të NATO-s do të jetë mbrojtja kundërajrore. Gjermania ka njoftuar tashmë se do të marrë drejtimin në zgjerimin e projektit European Sky Shield, një nismë që synon ndërtimin e një sistemi të mbrojtjes raketore balistike.

“Është ndër prioritetet kryesore,” tha një zyrtar i NATO-s për Bloomberg, duke vënë në dukje se aleatët kanë lënë pas dore sistemet e mbrojtjes kundër dronëve, raketave dhe avionëve luftarakë për vite me radhë, veçanërisht pasi vëmendja e aleancës u zhvendos në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut.

Por pas pushtimit rus të Ukrainës, ekuilibri strategjik kthehet në Evropë, përcjellë Ballkani.info.

Anushiq: Kroacia dëshiron të udhëheqë në prodhimin e dronëve luftarakë

Ministri kroat i Mbrojtjes Ivan Anushiq konfirmoi se të gjithë anëtarët “praktikisht unanimisht” ranë dakord për qëllimin prej 5 për qind të PBB-së. Ai tha se SHBA-të kanë njoftuar se fokusi i mbrojtjes amerikane po zhvendoset drejt Indo-Paqësorit, ndaj Evropa duhet të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.

Anushiq konfirmoi se Kroacia do të duhet të ndajë 5 për qind të PBB-së për mbrojtjen dhe sigurinë

“Kjo nuk do të thotë se po na braktisin, por se po ndryshon drejtimi i vëmendjes. Dhe për këtë ne duhet të jemi gati”, tha Anushiq.

Prioritetet kroate, siç tha ai, përfshijnë sigurinë kibernetike, mbrojtjen kundër kërcënimeve hibride dhe kibernetike, sistemet e radarëve, sistemet kundërajrore me rreze të mesme veprimi, artilerinë dhe topat. Ai theksoi veçanërisht rolin e Kroacisë në prodhimin e dronëve të vegjël luftarakë.

“Kroacia është e gatshme të marrë një rol udhëheqës brenda BE-së dhe NATO-s, në atë prodhim. Ne mund t’i prodhojmë ato në sasi serioze dhe të plotësojmë nevojat e BE-së dhe aleancës,” tha Anushiq. /Ballkani.info/