Vendimi i kryeministres italiane, Giorgia Meloni, për të shpallur marrëveshjen me Shqipërinë për emigrantët nuk i habiti ministrat e Qeverisë, por Presidencën.

Ky operacion me Tiranën ka nisur që në pranverën e kaluar, kur kryeministrja italiane filloi ta diskutonte me kryeministrin shqiptar, Edi Rama.

Që nga ai moment, disa anëtarë të ekzekutivit filluan të bashkëpunojnë në fshehtësi të madhe për planin – konceptuar dhe menaxhuar drejtpërdrejt nga Palazzo Chigi.

Dhe ka prova të asaj që deklaroi dje, Antonio Tajani, përkatësisht se Ministria e Jashtme dhe Ministria e Brendshme kishin punuar edhe për ndërtimin e marrëveshjes.

Më 8 qershor, gjatë samitit evropian të Ministrave të Drejtësisë dhe të Brendshme, Matteo Piantedosi, u angazhua me kolegun e tij gjerman, duke theksuar përfundimisht se rregullorja për emigrantët parashikonte mundësinë e kryerjes së procedurave kufitare “edhe me marrëveshje me shtetet e treta”.

Këtu ishte çelësi që i kishte hapur derën Melonit.

Dhe plani me Tiranën po përpunohej në detaje, kur kryeministrja vendosi të nxitonte dhe ta zyrtarizonte pa informuar aleatët e saj të qeverisë.

Mundësia e fotografimit të ditëve të tjera që portretizon Ramën me ministrat e tij, ndërsa Meloni është e rrethuar vetëm nga bashkëpunëtorët e saj është tregues.

Prandaj nervozizmi i aleatëve, kritikë për faktin se “Giorgia donte të kërcente vetëm edhe këtë herë”.

Por pika më delikate e çështjes është një tjetër: Palazzo Chigi nuk e informoi Presidencën.

Nuk dihet nëse ishte një defekt komunikimi, duke qenë se kreu i shtetit ndodhej jashtë vendit, apo një zgjedhje e qëllimshme, e diktuar nga dëshira për të shmangur problemet me planin e qeverisë.

Është e sigurt që Presidencës nuk i ka pëlqyer aspak.

Çështje metode dhe ndoshta edhe meritore: gjithsesi ka shpërthyer acari me kryeministren italiane.

E kush e di nëse acarimi ishte edhe për faktin se muajt e fundit Meloni kishte pasur një sërë bisedash me Ursula von der Leyen, e cila në përgjithësi duhet të ketë ditur diçka për iniciativën.

Nuk është rastësi që asnjë kritikë ndaj Romës nuk është ngritur deri më tani nga Brukseli.

Projekti i Melonit është një kumar ende për t’u fituar, sepse rruga që ka ndërmarrë është plot me të panjohura ligjore, ekonomike dhe politike.

Ndërkohë, nga pikëpamja legjislative, marrëveshja me Tiranën duhet të shoqërohet me një rregull parësor për të lejuar shtrirjen e juridiksionit italian në atë pjesë të territorit shqiptar ku do të vendosen qendrat e emigrantëve.

Kjo do të thotë se qeveria në mënyrë të pashmangshme do të duhet të kalojë nëpër dhoma.

Dhe mbulimi ekonomik i projektit do të duhet të kalojë edhe nga Parlamenti, ndoshta me një ndryshim në Ligjin e Stabilitetit.

Megjithatë, një ministër autoritar bën me dije se “nuk janë tërhequr ende shumat” e kostove të instalimit dhe operimit, të cilat pritet të jenë “më të rënda se sa imagjinohet”.

Së fundi është edhe aspekti politik.

Ditët e fundit Meloni e ka pasur të lehtë me opozitën.

Reagimit (të shpërbërë) të Partisë Demokratike që synonte të përjashtonte Ramën nga Partia Socialiste Evropiane, kryeministrja iu përgjigj me fjalët e kryeministrit shqiptar: Të ndihmojmë Italinë nuk do të jetë as nga e majta, as nga e djathta. Ndoshta është e drejtë.

Por heshtja e vendeve të Bashkimit nuk është vetëm për shkak të zgjedhjeve të ardhshme evropiane, të cilat rekomandojnë shmangien e fërkimeve me votuesit për këtë temë.

Pritja shërben për të verifikuar efektivitetin e projektit italian: një dështim i mundshëm do t’i zhvendoste kostot politike vetëm qeverisë në Romë.

Meloni është e vetëdijshme se marrëveshja me Shqipërinë nuk është “zgjidhja” e problemit të migracionit dhe se rruga më efektive kalon përmes “planit Mattei” dhe marrëveshjeve me vendet afrikane.

Por kryeministrja është ende e bindur se plani i parashikuar me Tiranën mund të ketë një efekt frenues, duke reduktuar largimet drejt Italisë.

“Sepse ata që mbërrijnë – shpjegon një përfaqësues i qeverisë – rrezikojnë të mos shkojnë në Gjermani apo Francë, por të përfundojnë në Shqipëri”.

Të gjithë presin në portë Melonin, e cila ndërkohë ka një problem për të zgjidhur.