Kur Elena Koposova nënshkroi një letër të hapur kundër pushtimit rus të Ukrainës, ajo nuk priste që atdheu i saj i ri, Serbia, t’i shkaktonte probleme. Beogradi ende dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian dhe të përvetësojë të gjitha vlerat demokratike që shkojnë me të, mendoi ajo – dhe e kishte gabim.

Dy vjet pasi ajo nënshkroi letrën, 54-vjeçarja u etiketua si një kërcënim për sigurinë kombëtare të Serbisë dhe leja e qëndrimit iu hoq. Përkthyesja u ankua për vendimin e shtetit dhe i tha agjencisë së lajmeve Associated Press (AP) se letra e protestës ishte shkaku i vetëm i mundshëm i telasheve në të cilat ajo u gjend, transmeton Ballkani.info.

“Unë nuk jam një aktivist, por kam nënshkruar një letër kundër luftës kur filloi agresioni rus kundër Ukrainës,” tha Koposova për AP. “Nuk mund të heshtja edhe pse nuk jam aktiviste. Kam firmosur një letër të hapur ku shkruhet se lufta është krim dhe se duhet të bashkohemi të gjithë për t’i dhënë fund”, shtoi përkthyesja 54-vjeçare.

Koposova, e cila jeton me bashkëshortin dhe dy fëmijët e saj gjashtë dhe 14 vjeç në një shtëpi moderne në një fshat jo larg kryeqytetit të Serbisë, Beogradit, nuk është e vetmja në telashe. Disa vite më parë, dhjetëra mijëra rusë erdhën në Serbi për t’u larguar nga regjimi i presidentit rus Vladimir Putin dhe për të shmangur pjesëmarrjen në pushtimin e Ukrainës.

Aktivistët rusë pro-demokracisë që jetojnë në Serbi thanë se të paktën 12 kolegë të tyre hasën në probleme, çfarë me lejet për të qëndruar në vend, çfarë me lejet për të ardhur në të. Të paktën tetë aktivistë të tjerë thanë se kishin frikë të flisnin për problemet e tyre me autoritetet serbe sepse kishin frikë se deklarata të tilla do t’i rrezikonin ata dhe familjet e tyre që duan të qëndrojnë në Serbi. Koposova ka thënë se është tronditur nga letra ku thuhet se i ka pushuar leja e qëndrimit. Ajo shtoi se thuhet se ajo është “një kërcënim për sigurinë kombëtare të Serbisë” dhe se duhet të largohet nga vendi brenda 30 ditëve. Në letër, megjithatë, nuk thuhej pse Serbia e konsideron atë një kërcënim.

Aktivistët për mbrojtjen e të drejtave të njeriut thonë se Koposova dhe qytetarët e tjerë rusë që janë kundër luftës në Ukrainë u futën në telashe sepse presidenti autokratik i Serbisë, Aleksandar Vuçiq dhe homologu i tij rus, Putin, janë mjaft të afërt. Serbia nuk e ka sanksionuar Rusinë për sulmin e saj ndaj Ukrainës dhe lejon mediat ruse afër Kremlinit, RT dhe Sputnik, të shpërndajnë propagandën e Putinit në të gjithë Ballkanin.

“Autoritetet serbe dhe ruse janë politikisht të afërta,” tha Predrag Petroviq, koordinator kërkimi në Qendrën për Politikat e Sigurisë në Beograd, një institut i pavarur që i kërkoi Ministrisë së Brendshme serbe të shpjegonte masat e marra kundër qytetarëve rusë në Serbi. “Personat që kritikojnë regjimin e Putinit janë një kërcënim i madh për Kremlinin. Kjo është arsyeja pse autoritetet serbe i kanë vënë në shënjestër”, tha Petroviq.

Zyrtarët serbë ende nuk kanë komentuar veprimet e ndërmarra ndaj disa shtetasve rusë që jetojnë në Serbi.

Që kur Rusia sulmoi Ukrainën në fund të shkurtit 2022, shumë rusë erdhën në Serbinë e tyre mike sepse nuk kishin nevojë për vizë. Ata llogaritën se do të ishte më e lehtë për të kapur Perëndimin më të begatë. Mes tyre kishte nga ata që nuk donin që Putini t’i rekrutonte dhe t’i dërgonte në fushën e betejës në Ukrainë, por edhe nga ata që thjesht u mjaftuan me presidentin rus dhe dëshironin një jetë më të mirë jashtë Rusisë, përcjellë Ballkani.info.

Peter Nikitin, një nga themeluesit e organizatës kundër luftës, Shoqëria Demokratike Ruse (RDS), e cila mbledh diasporën ruse në Serbi, kaloi dy ditë në aeroportin “Nikola Tesla” në Beograd vitin e kaluar për shkak se i ishte hequr leja për të hyrë në Serbi.

Është revokuar përkundër faktit se gruaja e tij është serbe dhe përkundër faktit se ai jeton prej shtatë vitesh në Serbi. Autoritetet serbe përfundimisht e lejuan atë të hynte në vend, por problemet e tij me dokumentet vazhdojnë ende.

“Nuk ka dyshim se kjo është bërë sepse Rusia e urdhëroi atë,” tha Nikitin për AP. Shoqëria Demokratike Ruse ndihmoi në organizimin e një proteste kundër luftës në Ukrainë dhe një tubim në mbështetje të politikanit të opozitës rus të ndjerë së fundmi, Alexei Navalny.

Nikitin tha se autoritetet serbe kishin në shënjestër edhe Vladimir Volokhonski, një tjetër themelues i RDS që aktualisht jeton në Gjermani. Gjithashtu u sanksionuan Yevgenij Irzhanski, organizatori i koncerteve të grupeve anti-Putin në Serbi, i cili ndërkohë u shpërngul në Argjentinë së bashku me gruan e tij dhe Ilja Zernov, një i ri rus të cilit iu ndalua kthimi në Serbi pasi u sulmua nga një serb djathtist dhe nacionalist sepse u përpoq të fshinte një mural anti-ukrainas në Beograd.

Nikitin tha se autoritetet serbe i morën këto masa për të frikësuar aktivistët kundër luftës. “Ata duan t’i trembin të gjithë. Nëse nuk mund të firmosësh një letër kundër luftës, atëherë nuk mund të bësh asgjë. Kjo të bën gjakun të ftohet”, shtoi Nikitin. “Çështja është se rusët që janë kundër luftës nuk po protestojnë kundër askujt këtu në Serbi. Ne jemi të shqetësuar vetëm për vendin tonë dhe vendin tonë fqinj, i cili aktualisht po vuan për shkak të vendit tonë,” tha aktivisti. /Ballkani.info/