A përfitoi vërtet mbreti Charles III nga të ardhurat e lidhura indirekt me pasuritë e njerëzve të vdekur në veri të Anglisë? Sipas një investigimi të Guardian, po, aq sa sot gazeta britanike po i këndon fitores.
Duke qenë se Dukati i Lancasterit, pra, mega pasuria e aseteve, pronave, vilave dhe investimeve të regjistruara në emër të monarkut britanik, ka njoftuar se do të transferojë më shumë se 100 milionë paundë në fondet “etike”, duke përfshirë asetet e diskutueshme “bona vacantia”.
Por çfarë do të thotë kjo frazë latine? Dhe çfarë do të kishte të bënte mbreti Charles me të?
E gjitha e ka origjinën nga një traditë e lashtë monarkike britanike, që daton që nga Mesjeta, e cila duket surreale në Mbretërinë e Bashkuar të sotme dhe që është ende e vlefshme përtej Kanalit.
Asetet “Bona vacantia” janë ato që u përkasin personave që vdesin dhe që nuk kanë treguar ndonjë trashëgimtar. Si rregull, pronat, sendet dhe pasuritë e tyre përfundojnë në shtëpitë e Thesarit të Shtetit Britanik.
Megjithatë, kjo nuk ndodh në Cornwall dhe pikërisht në Dukatin e Lancasterit, ku ende zbatohen rregullat mesjetare, të cilat datojnë shekuj më parë, apo kur këto zona drejtoheshin nga një dukë. Në rastin e parë, në Cornwall, asetet “bona vacantia” përfundojnë në pasurinë mbretërore “Dukat i Cornwall” të menaxhuar nga trashëgimtari i fronit, Princi William.
Megjithatë, në rastin e dytë, kur dikush vdes pa trashëgimtarë në qarkun aktual të Lancashire dhe zona të tjera afër (si pjesë të Merseyside, Cheshire dhe Cumbria), të cilat përfshijnë gjithashtu Liverpool, Manchester dhe Preston, pasuritë e të ndjerit përfundojnë në fondin e pasurive të paluajtshme, fondeve dhe pronave të “Dukatit të Lancasterit”, të menaxhuara në vend të tyre nga monarku.
Domethënë, mbreti Charles.
Këto asete kanë kufizime përdorimi dhe nuk mund të jenë për qëllime spekulative. Në fakt, në teori, sapo të mbulohen kostot e transaksionit dhe taksave, pjesa tjetër duhet të shkojë për bamirësi.
Tani, megjithatë, Guardian ka zbuluar se kjo do të kishte ndodhur vetëm në 15% të rasteve dhe se një pjesë e madhe e këtyre aseteve “bona vacantia” të njerëzve të vdekur do të ishin përdorur në mënyrë indirekte nga Dukati i Lancasterit të Mbretit Charles për të bërë fitime, të tilla si, për shembull, rinovimi i shtëpive, pallateve, pronave, pallateve dhe shtëpive të fshatit të cilat më pas iu dhanë me qira individëve privatë, duke ngopur kështu arkat e Dukatit.
Jo vetëm. Sërish sipas gazetës britanike, edhe fondet “bona vacantia” të destinuara për shoqatat bamirëse mund të ishin investuar në të vërtetë nga këto të fundit (të cilat quhen “Duchy of Lancaster Benevolent Fund” dhe “Duchy of Lancaster Jubilee Trust”), në fonde të tjera me një vlerë afërsisht 20 deri 30 milionë euro.
Potencialisht, këto investime do të përfundonin gjithashtu në aktivitete të lidhura indirekt (nëpërmjet indeksit FTSE All-Share) me industrinë e naftës, gazit dhe duhanit, si kompani të tilla si Shell, BP dhe British American Tobacco. Në këtë mënyrë, bamirësitë e tij do të kishin grumbulluar të paktën 2.2 milionë euro secila gjatë pesë viteve të fundit.
Për këtë arsye, sot Dukati i Lancasterit njoftoi dhe siguroi menaxhimin e fondeve në investimet e ardhshme që kanë garanci të caktuara etike, siç imponon tashmë Dukati i Cornwall i William.
Në mbrojtje të mbretit Charles, duhet thënë se deri vitin e kaluar monarku ishte pronar i Dukatit të Cornwall-it dhe se, sapo ai hipi në fron, ai trashëgoi menaxhimin e Dukatit të Lancasterit – me rregulla dukshëm të ndryshme – nga ai mbretëreshës Elizabeth II.
Dukati i Lancaster është një portofol asetesh, pronash të shpërndara në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar dhe investime (të tilla si kapital dhe obligacione) për një pasuri totale private prej rreth 74 milionë paund (mbi 85 milionë euro), që synon të sigurojë “të ardhura personale” te monarku.
Vetëm në dhjetë vitet e fundit dukati ka mbledhur rreth 60 milionë asete “bona vacantia”.
Edhe pse një pjesë e madhe e këtyre fitimeve shkon për shtetin britanik, në vitin e fundit mbreti Charles thuhet se ka fituar rreth 30 milionë paund nga Dukati i Lancasterit. Gjatë 60 viteve të fundit, sipas Guardian, dy dukatet në fjalë kanë fituar rreth 1.4 miliardë euro.







