Kanadaja e ka shmangur angazhimin e saj ndaj NATO-s për një dekadë, dhe kjo është bërë e dukshme gjatë viteve të fundit. Otava nuk ka arritur të përmbushë objektivat e shpenzimeve të brendshme ushtarake, as të përmbushë standardet për financimin e pajisjeve të reja dhe nuk ka plane ta bëjë këtë.
Ky pozicion i frustron aleatët në mbarë botën, nga Shtëpia e Bardhë deri te kryeqytetet evropiane, shkruan Ballkani.info.
Në një samit të NATO-s në Uashington këtë javë, aleatët do t’i bëjnë presion Otavës për të rritur shpenzimet ushtarake, duke paralajmëruar se situata mund të përkeqësohet nëse Donald Trump kthehet në Shtëpinë e Bardhë. “Kanadezët as që po përpiqen,” tha Max Bergmann, një ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit.
Megjithëse Kanadaja ka dëshmuar të jetë një aleate e fortë në fusha të tjera, si blerja e armëve amerikane dhe vendosja e trupave në Irak dhe Afganistan, aleatët janë të frustruar nga shpenzimet e saj të ulëta të mbrojtjes. Diplomatët e vendeve të NATO-s shprehin pakënaqësi, duke thënë se Kanadaja nuk ndjen të njëjtin presion si vendet evropiane, shkruan Politico.
Në vitin 2014, Kanadaja nënshkroi një premtim për të shpenzuar dy për qind të BPV-së në mbrojtje, por nuk arriti ta përmbushë këtë objektiv. Aleanca në tërësi është afër objektivit këtë vit, ndërsa Kanadaja dhe Belgjika mbeten prapa. Belgjika është zotuar të përmbushë objektivin deri në vitin 2035, ndërsa Kanadaja nuk ka dhënë afate specifike.
Qëndrimi i Kanadasë ka irrituar diplomatët për mungesën e urgjencës, pavarësisht problemeve të konsiderueshme me pajisjet ushtarake të vjetruara. Ushtria e tyre është aq e pafinancuar sa gjysma e pajisjeve konsiderohet “e papërdorshme”.
Philippe Lagassé, një ekspert nga Universiteti Carleton, thekson se publiku kanadez nuk e sheh nevojën për të rritur shpenzimet e mbrojtjes.
Mungesa e angazhimit të Kanadasë bëri që 23 senatorë amerikanë t’i dërgonin një letër kryeministrit Justin Trudeau, duke shprehur shqetësimin për mospërputhjen. Situata mund të përkeqësohet nëse Trump rizgjidhet, duke pasur parasysh kritikat e tij ndaj vendeve që nuk investojnë mjaftueshëm në mbrojtje.
Në prill, qeveria e Trudeau njoftoi një politikë të re të mbrojtjes që kërkon vetëm 1.7 për qind të BPV-së deri në vitin 2030. Kjo tërhoqi kritika brenda aleancës, duke pasur parasysh ekonominë e fortë të Kanadasë dhe mungesën e borxhit. Qëndrimi i tyre mund të ketë një ndikim negativ tek aleatët e tjerë, transmeton Ballkani.info.
Një diplomat evropian thekson se sjellja e Kanadasë e bën më të lehtë për vendet e tjera evropiane që të vonojnë arritjen e qëllimeve të tyre. Zyrtarët amerikanë shpesh veçojnë Kanadanë si një shembull të një vendi që nuk po investon sa duhet, duke paralajmëruar pasojat e investimit të pamjaftueshëm.
Në një intervistë brutale të sinqertë, shefi i shtabit të mbrojtjes së Kanadasë, gjenerali Wayne Eyre, deklaroi se ushtria aktuale nuk është e përgatitur për kërcënime. NATO do ta bëjë të qartë në samit se 2 për qind është pragu minimal për shpenzimet ushtarake dhe vende si SHBA, Polonia, Norvegjia dhe Estonia tashmë e kanë tejkaluar këtë objektiv.
Që nga vitet e Trumpit, dhe veçanërisht që nga pushtimi i Rusisë në Ukrainë, pritshmëritë rreth ndarjes së barrës dhe seriozitetit të mbrojtjes janë rritur. Aleatët që nuk arrijnë 2 për qind rrezikojnë seriozisht besueshmërinë dhe parandalimin e përbashkët. Dështimi për të arritur këtë qëllim përdoret si një justifikim për të kritikuar NATO-n dhe Evropën nga izolacionistët amerikanë.
Ministri i ri i mbrojtjes i Kanadasë, Bill Blair, i ka hedhur poshtë kritikat, duke thënë se Kanadaja i kupton detyrimet e saj dhe po punon për të përmirësuar. Kanadaja dyfishoi buxhetin e saj të mbrojtjes nga viti 2016 në 2017, duke blerë avionë luftarakë amerikanë dhe aeroplanë vëzhgimi dhe duke filluar projekte për të ndërtuar fregata për marinën.
Plani i modernizimit NORAD i Kanadasë për vitin 2022 kërkon një investim shtesë prej 38.6 miliardë dollarësh në përpjekjet e përbashkëta të mbrojtjes ajrore dhe raketore. Otava po mendon gjithashtu të investojë në nëndetëse të reja, por nuk ka plane konkrete, kështu që shpenzimet janë ende shumë larg.
Megjithatë, Kanadaja gjithashtu nuk arrin të përmbushë një objektiv tjetër të NATO-s – shpenzimin e 20 për qind për pajisje të reja. Ndërsa vendet e tjera, si Polonia dhe Gjermania, po investojnë shumë në modernizimin e ushtrive të tyre, Kanadaja ka mbetur prapa.
“Kanadaja gjithmonë flet për përgjegjësinë e saj financiare. Nëse vazhdoni të flisni për sa i suksesshëm jeni, njerëzit do të presin që ju të mund të bëni më shumë,” thekson Lagassé. /Ballkani.info/







