India dhe Pakistani kanë zhvilluar tri luftëra gjithëpërfshirëse që nga fitimi i pavarësisë nga Britania e Madhe në 1947. Ata gjithashtu patën dhjetëra përleshje dhe përleshje më të vogla, duke përfshirë një në majë të një akullnajeje që konsiderohet fusha e betejës më e ftohtë dhe më e lartë në botë.

Përshkallëzimi i fundit pason një sulm të armatosur vdekjeprurës ndaj turistëve për të cilin India fajëson Pakistanin, me Islamabadin që mohon çdo lidhje, transmeton Ballkani.info.

Por India dhe Pakistani nuk bëjnë luftëra si vendet e tjera. Faktori vendimtar është arsenali i tyre bërthamor, një mjet unik për të penguar sulmet e mëdha dhe për të siguruar që konflikti të mos dalë jashtë kontrollit, edhe kur situata është jashtë kontrollit.

Associated Press shpjegon se si dhe pse India dhe Pakistani shkojnë në luftë në këtë mënyrë.

Arsenalet bërthamore të mjaftueshme për shkatërrim

“Pakistani dhe India kanë mjaft armë bërthamore për të fshirë disa herë palën tjetër. Armët e tyre bërthamore krijojnë një skenar të shkatërrimit të siguruar reciprokisht,” thotë analisti i sigurisë Syed Mohammed Ali nga Islamabadi, kryeqyteti i Pakistanit.

Të dy vendet kanë zhvilluar me vetëdije madhësinë dhe gamën e armëve të tyre bërthamore për t’i kujtuar palës tjetër garancinë e shkatërrimit të siguruar reciprokisht. India dhe Pakistani nuk i bëjnë të ditur aftësitë e tyre bërthamore, por secila besohet të ketë midis 170 dhe 180 koka luftarake me rreze të shkurtër, të mesme dhe të gjatë.

Të dy vendet kanë sisteme, mënyra të ndryshme të lëshimit dhe drejtimit të këtyre armëve drejt objektivave. Këto arsenale përfaqësojnë një lëvizje mbrojtëse që synon parandalimin e një konflikti më të madh. “Asnjë palë nuk mund të përballojë të fillojë një luftë të tillë ose të presë të arrijë ndonjë gjë,” thotë Ali.

Armët bërthamore janë një kujtesë për palën tjetër se nuk duhet të shkojë shumë larg. Por për shkak të sekretit që rrethon arsenalet e tyre, nuk është e qartë nëse Pakistani apo India mund t’i mbijetojnë një sulmi të parë bërthamor dhe të kundërpërgjigjen, i cili quhet “aftësia e goditjes së dytë”.

Kjo aftësi parandalon një kundërshtar që të përpiqet të fitojë një luftë bërthamore me një goditje të parë duke penguar agresionin që mund të çojë në përshkallëzim bërthamor. Pa këtë aftësi, nuk ka asgjë në teori që të pengojë njërën palë të lëshojë një kokë lufte në tjetrën.

Kashmiri në qendër të mosmarrëveshjes

India dhe Pakistani kanë pretenduar Kashmirin që nga viti 1947, kur të dy vendet fituan pavarësinë,  përleshjet kufitare kanë krijuar paqëndrueshmëri në rajon për dekada. Secili vend kontrollon një pjesë të Kashmirit, i cili ndahet nga një kufi shumë i militarizuar.

Dy armiqtë e betuar kanë luftuar dy nga tri luftërat e tyre mbi Kashmirin – një rajon i diskutueshëm Himalaian i ndarë mes tyre, ku rebelët e armatosur kundërshtojnë sundimin indian. Shumë myslimanë të Kashmirit mbështesin qëllimin e rebelëve për bashkimin e territorit, qoftë nën sundimin pakistanez ose si një shtet i pavarur.

Tensionet kufitare dhe sulmet militante në Kashmirin e kontrolluar nga India kanë bërë që Nju Delhi të mbajë një qëndrim gjithnjë e më të ashpër ndaj Islamabadit, duke e akuzuar atë për “terrorizëm”. Në konfliktin e fundit, India e ndëshkoi Pakistanin me sulme në ato që i përshkroi si lokacione të përdorura nga militantët e mbështetur nga Pakistani të lidhur me një masakër me armë muajin e kaluar.

Mosbalancimi ushtarak konvencional

India është një nga shpenzuesit më të mëdhenj të mbrojtjes në botë, 74.4 miliardë dollarë në 2025. Ajo është gjithashtu një nga importuesit më të mëdhenj të armëve në botë. Pakistani nuk është një investitor i parëndësishëm – ai shpenzoi 10 miliardë dollarë vitin e kaluar – por nuk mund të krahasohet me fuqinë financiare të Indisë, shkruan Ballkani.info.

India gjithashtu ka më shumë se dy herë personel ushtarak aktiv sesa Pakistani. Ndërsa forcat e armatosura të Indisë janë fokusuar tradicionalisht në Pakistan, India ka një fqinj tjetër bërthamor – Kinën – dhe është gjithnjë e më e shqetësuar për sigurinë detare në Oqeanin Indian. Këta janë dy faktorë që Pakistani nuk duhet t’i marrë parasysh në kuadrin e tij të sigurisë.

Pozicioni gjeostrategjik i Pakistanit, së bashku me rolin e madh të ushtrisë në politikën e jashtme, e bën të lehtë rishpërndarjen e forcave të armatosura dhe prioritizimin e mbrojtjes.

Përshkallëzime dhe qetësime të vazhdueshme

As Pakistani dhe as India nuk janë në nxitim për të njoftuar lëvizjet e tyre ushtarake. Siç shihet në shpërthimin aktual të armiqësive, mund të kalojë pak kohë para se të konfirmohen sulmet dhe reprezaljet.

Por të dyja palët po nisin operacione në territoret dhe hapësirën ajrore të kontrolluar nga pala tjetër. Ndonjëherë ato synojnë të shkatërrojnë pika kontrolli, objekte ose vende që pretendohet se përdoren nga militantët. /Ballkani.info/